Poniżej prezentujemy kilka sprawności harcerskich, które mogą zostać wykorzystane w pracy drużyną, a dotyczą szeroko pojętej historii harcerstwa oraz społeczności lokalnej w której pracuje drużyna. Pokazujemy rownież przykłady w jaki sposób można promować wiedzę historyczną poprzez zdobywanie sprawności Informacje dotyczace sposobu zdobywania i tworzenia sprawnosci znajdują sie w dokumencie: „załącznik nr 1 do uchwały Rady Naczelnej ZHPnr 38/XXXII z dnia 15 czerwca 2003 r.w sprawie przyjęcia instrumentu metodycznego – sprawności harcerskie”( dokumenty.zhp.pl/.../zalcznik_20070612_12043_u.zal_rn_38_2003) SZPERACZ * 1. Przygotowując żądaną informację, umiejętnie posłużył/a się przewodnikiem, encyklopedią, Internetem. 2. Zlokalizował/a wybrany obiekt w nieznanym terenie, wykorzystując dostępne źródła informacji. 3. Przeprowadził/a wywiad dotyczący ciekawostek wybranej miejscowości i zaprezentował/a go na zbiórce zastępu. 4. W czasie obozu, biwaku lub rajdu zebrał/a ciekawostki na temat odwiedzanych miejsc i ludzi, prezentując je potem kolegom. POSZUKIWACZ * * 1. Wybrał/a dziedzinę swoich zainteresowań i stale pogłębia swą wiedzę, odwiedzając miejsca związane z tym tematem. 2. Zorganizował/a wycieczkę zastępu (drużyny) do miejsc, w których znajdują się eksponaty charakteryzujące dziedzinę jej/jego zainteresowań. 3. Przeprowadził/a zwiad społeczny w czasie obozu lub biwaku, zdobywając wiedzę na temat historii i ważnych spraw mieszkańców tego regionu. 4. Wykazał/a się znajomością krain geograficznych i okresów dziejowych Polski. BADACZ–BADACZKA * * * 1. Wykazał/a się zainteresowaniami w wybranej dziedzinie (doświadczenia fizyczne, chemiczne, biologiczne, badania etnograficzne, archeologiczne, historyczne, religioznawcze, geologiczne itp.). 2. W interesujący sposób przedstawił/a dziedzinę swoich zainteresowań. 3. Spopularyzował/a w drużynie (w szkole) wybrane odkrycie naukowe lub wydarzenie historyczne (społeczne) wyjątkowo ważne dla dziejów ludzkości. 4. Zorganizował/a młodzieżową debatę naukową na wybrany przez siebie temat. Poniżej przykładowe rozwinięcie powyższych sprawności autorzy Hufiec ZHP Siemianowice Śląskie | Szperaczka historii harcerstwa * 1. Zna hymn ZHP; wie, kto i kiedy go napisał. 2. Zna symbolikę krzyża harcerskiego, lilijki, koniczynki, hasła Czuwaj i słowa harcerza. 3. Opowiedziała o przykładach postępowania godnego harcerki z historii harcerstwa, współcześnie i z własnego doświadczenia. 4. Wie, kto i kiedy założył skauting i polskie harcerstwo, wie, co to było Pogotowie Harcerek i Szare Szeregi. 5. Wymieni 5 postaci z historii harcerstwa; wie, kim były. | | Kluczniczka historii harcerstwa ** 1. Zna "korzenie" oraz orientuje się w okresach historii harcerstwa. 2. Zna biografie 4 postaci z dziejów harcerstwa; zaprezentowała je w zastępie lub w drużynie. 3. Przeczytała 3 książki z zakresu historii harcerstwa. 4. Pomagała przez dwa miesiące w prowadzeniu kroniki. Opisała w niej przynajmniej dwa ważne zdarzenia (rocznica, jubileusz, biwak) lub zdobyła sprawność "kronikarki". 5. Wybrała jedno zdarzenie z historii harcerstwa i przedstawiła je na zbiórce drużyny (w dowolnej formie). 6. Przygotowała młodszą harcerkę do zdobycia sprawności "szperaczki historii harcerstwa". | | Badaczka dziejów harcerstwa *** 1. Zgromadziła warsztat historyczny: kilka książek z historii harcerstwa, fotografie i dokumenty z harcerskich imprez, w których uczestniczyła. 2. Orientuje się dobrze w historii harcerstwa; wybrała jeden z jej okresów, w którym się specjalizuje. 3. Przeczytała 5 książek z historii harcerstwa, w tym W. Błażejewskiego "Z dziejów harcerstwa polskiego (1910 - 1939)". 4. Przeprowadziła wywiad z harcerskim seniorem, z którym/którą utrzymuje stały kontakt. Wywiad wykorzystała podczas zajęć z młodszymi harcerkami (kominek, szkolenie itp.). 5. Dobrała "zespół ekspertów" z zastępu lub drużyny, z którym wspólnie zbadała nieznany problem lub wydarzenie ze swojego terenu. Opracowała je w formie albumu (broszury) i przedstawiła w swoim środowisku. 6. Sporządziła rejestrację wizualną i foniczną (film, slajdy, nagranie magnetofonowe) imprezy harcerskiej (biwak, obóz) i zaprezentowała na spotkaniu z inną drużyną lub na wieczorze wspomnień. 7. Przeprowadziła dla młodszych zajęcia z historii harcerstwa i pomogła młodszej harcerce w zdobywaniu sprawności "kluczniczki historii harcerstwa". | Organizacja harcerek -ZHP poza granicami kraju w ten sposób propaguje historię harcerstwa poprzez zdobywanie min. ponizszych sprawności | SPRAWNOŚĆ STULECIA SKAUTINGU - poziom harcerki | | | Podpis | Klucz * | | 1. Zapozna się z życiorysem założyciela światowego ruchu skautowego: dzieciństwo, Indie, Afryka, Mafeking, żona i w zastępie weźmie udział w pokazie na ten temat | | I D Z N | | 2. a. Wytłumaczy pochodzenie słowa „Jamboree”. | | I D Z N | | b. Dlaczego symbolem skautingu jest lilijka. | | I D Z N | | c. W którym roku Baden-Powell napisał „Skauting for boys.” | | I D Z N | | d. Kiedy i gdzie Baden-Powell poprowadził pierwszy obóz skautowy i narysuje plan tego obozu. | | I D Z N | | 3. Dowie się: a. Przez kogo, kiedy, gdzie został założony ruch skautowy (męski i żeński) w kraju jej/jego zamieszkania i jaki jest schemat tego ruchu. | | I D Z N | | b. Jak w owym kraju będzie obchodzone stulecie Skautingu. | | I D Z N | | c. Czy ruch Skautowy działa w całym świecie? W których krajach nie działa? | | I D Z N | | 4. Rozumie, że nazwa „Harcerstwo” odnosi się jedynie do ruchu polskiego. W innych krajach stosuje się nazwę „skauting”. | | I D Z N | | 5. Weźmie udział w imprezie zorganizowanej dla uczczenia stulecia Skauting światowego. | | I D Z N | | 6. Jaką technikę, wprowadził Baden-Powell? Weźmie udział w ćwiczeniach: rozłożonymi tropami lub śladami przyrody, orientacja, ćwiczenia zmysłów i pamięci, szkicowanie terenu i trasy, sygnalizacja, pionierka, obserwacja przyrody itp. | | I D Z N | | SPRAWNOŚĆ STULECIA SKAUTINGU - poziom wędrowniczki | | 1. Zapozna się z życiorysem założyciela światowego ruchu skautowego (dzieciństwo, Indie, Afryka, Mafeking, żona). | | I D Z N | | 2. a. Wytłumaczy pochodzenie słowa „Jamboree”, ułoży listę światowych „Jamboree” i wskaże w których polskie harcerstwo brało udział. | | I D Z N | | b. Na zbiórce w zarysie przedstawi temat jednego „Jamboree”, które się odbyło w kraju innym niż kraj jej/jego zamieszkania | | I D Z N | | c. Wie dlaczego symbolem skautingu jest lilijka. | | I D Z N | | d. Wie w którym roku Baden-Powell napisał „Skauting dla chłopców” i wymieni główne rozdziały tej książki na zbiórce | | I D Z N | | e. Wie kiedy i gdzie Baden-Powell poprowadził pierwszy obóz skautowy i narysuje plan tego obozu. | | I D Z N | | 3. a. Wie kiedy, gdzie i przez kogo został założony ruch skautowy (męski i żeński) w kraju jej/jego zamieszkania | | I D Z N | | b. Zna schemat organizacyjny ruchu skautowego (męskiego i żeńskiego) w kraju jej/jego zamieszkania | | I D Z N | | c. Wie jak w kraju jej/jego zamieszkania będzie obchodzone stulecie skautingu | | I D Z N | | d. Pokaże, że ruch skautowy działa w całym świecie – nawiąże kontakt z wędrownikiem/wędrowniczką w organizacji skautowej w innym kraju lub ze samą organizacją i zdobędzie np. stempel tej organizacji na pocztówce albo inny dowód kontaktu. | | I D Z N | | 4. Rozumie dlaczego nazwa „harcerstwo” odnosi się jedynie do ruchu polskiego. W innych krajach stosuje się nazwę „skauting”. Wie jakie są różnice w strukturze organizacyjnej. Wie jakie są podstawowe różnice ideowe między harcerstwem a skautingiem. | | I D Z N | | 5. Weźmie udział w imprezie zorganizowanej dla uczczenia stulecia skauting światowego. | | I D Z N | | 6. Wytłumaczy dwóm osobom z poza harcerstwa (po polsku oraz w języku kraju zamieszkania), o początkach skautingu oraz o działalności harcerstwa poza granicami kraju. | | I D Z N | | 7. Zna i stosuje technikę, którą Baden-Powell wprowadził do skautingu np: tropienie (rozłożonymi tropami lub śladami przyrody), orientacja, ćwiczenia zmysłów i pamięci, szkicowanie terenu i trasy, sygnalizacja, pionierka, obserwacja przyrody itp. | | | | Baśniarka Stulecia Harcerstwa na poziomie ochotniczki/tropicielki | | | | | | | | Podpis | Klucz * | | 1. Zna podstawowe fakty z historii harcerstwa: · Kto przetłumaczył książkę „Scouting for Boys” i jak brzmi jej polski tytuł · Kto założył harcerstwo · Jak powstało hasło „Czuwaj!” i co ono oznacza · W którym roku i w jakich miastach powstały pierwsze polskie drużyny · Kto organizował drużyny żeńskie · Co się wydarzyło na zlocie w Birmingham w 1913 r · Gdzie i kiedy stworzono związek i przyjęto nazwę ZHP · Kim były „Orlęta Lwowskie” · Co to były „Szare Szeregi” · W jakich krajach działa obecnie ZHP | | I D Z N | | 2. Opowie własnymi słowami, jak powstało harcerstwo i jak się odznaczyło w służbie Polsce, uwzględniając powyższe wydarzenia. | | I D Z N | | 3. Wie gdzie i kiedy powstało harcerstwo w jej kraju zamieszkania; zna nazwiska założycieli harcerstwa na jej terenie. | | I D Z N | | 4. Śpiewa hymn harcerski „Wszystko Co Nasze” i wie, kto ułożył słowa refrenu; śpiewa Modlitwę Harcerską „O Panie Boże”. | | I D Z N | | 5. Nauczy się dwóch nowych piosenek harcerskich pochodzących z lat 1910–1945 i powie, z jakiego okresu pochodzą. | | I D Z N | | 6. Zainscenizuje sama lub z zastępem wybrany epizod z historii harcerstwa. | | I D Z N | | 7. Weźmie udział w kominku lub innej imprezie dla uczczenia stulecia powstania harcerstwa polskiego. | | I D Z N | | Uwagi / Notatki: | | | | | | Podpis Harcerki | Podpis Instruktorki | Data Przyznania | * Klucz podpisów: Poszczeólne punkty mogą podpisywać następujace osoby: I = instruktorka, D =drużynowa (w stopniu wyższym od którego harcerka zdobywa), Z = zastępowa (w stopniu wyższym od którego harcerka zdobywa), N = nauczycielka/nauczyciel, R = rodzice. | Kronikarka Stulecia Harcerstwa na poziomie tropicielki/pionierki | | | | | | | | Podpis | Klucz * | | 1. Dowie się, jaką rolę odgrywało harcerstwo w różnych okresach historii Polski: · Przed pierwszą wojną światową · W latach 1914–1921 · W Polsce Niepodległej · W czasie drugiej wojny światowej – w Polsce i na obczyźnie · Pod rządami komunistów · Na emigracji · W latach „Solidarności” · Po roku 1989 | | I D Z N | | 2. Założy album, w którym krótko opisze i zilustruje główne wydarzenia każdego z wyżej wymienionych okresów. | | I D Z N | | 3. Odszuka uczestnika (lub kogoś, kto znał uczestnika) któregoś z tych okresów; przeprowadzi wywiad i spisze relację. | | I D Z N | | 4. Dowie się kto i kiedy założył pierwsze jednostki harcerskie w jej kraju zamieszkania; zna nazwiska pierwszej hufcowej i pierwszej komendantki chorągwi. | | I D Z N | | 5. Śpiewa po jednej piosence z każdego okresu. | | I D Z N | | 6. Przygotuje sama lub z zastępem wystawę albumów i pamiątek z różnych okresów historii harcerstwa. | | I D Z N | | 7. Weźmie udział w kominku lub innej imprezie dla uczczenia stulecia powstania harcerstwa polskiego. | | I D Z N | | Uwagi / Notatki: | | | | | | Podpis Harcerki | Podpis Instruktorki | Data Przyznania | * Klucz podpisów: Poszczeólne punkty mogą podpisywać następujace osoby: I = instruktorka, D =drużynowa (w stopniu wyższym od którego harcerka zdobywa), Z = zastępowa (w stopniu wyższym od którego harcerka zdobywa), N = nauczycielka/nauczyciel, R = rodzice. | Animatorka Stulecia Harcerstwa na poziomie pionierki/samarytanki/wędrowniczki | | | | | | | | Podpis | Klucz * | | 1. Wykaże się dobrą znajomością historii harcerstwa; poda krótką charakterystykę poszczególnych jej etapów; i wskaże, w jaki sposób harcerstwo przyczyniło się do odrodzenia, rozwoju lub obrony Polski. | | I D Z N | | 2. Opowie, jaki był wkład czołowych postaci ruchu harcerskiego w kształtowanie harcerstwa i jego dorobku. | | I D Z N | | 3. Przedstawi krótką historię harcerstwa na terenie kraju zamieszkania – jak i kiedy powstało, jaki był wkład harcerstwa w kształtowanie świadomości polskich korzeni wśród Polaków w drugim i trzecim pokoleniu. | | I D Z N | | 4. Sporządzi krótką bibliografię podstawowych pozycji biblioteczki harcerskiej i przeczyta jedną książkę z zakresu historii harcerstwa polskiego. | | I D Z N | | 5. Na podstawie przeczytanej książki oraz rozmów z uczestnikami wydarzeń lub historyków, napisze artykuł lub wygłosi gawędę na wybrany temat z zakresu historii harcerstwa. | | I D Z N | | 6. Nauczy młodsze harcerki w drużynie śpiewać dwie nowe piosenki harcerskie pochodzące z lat 1910–1945. | | I D Z N | | 7. Zorganizuje kominek lub inną imprezę dla uczczenia stulecia powstania harcerstwa polskiego. | | I D Z N | | Uwagi / Notatki: | | | | | | Podpis Harcerki | Podpis Instruktorki | Data Przyznania | * Klucz podpisów: Poszczególne punkty mogą podpisywać następujace osoby: I = instruktorka, D =drużynowa (w stopniu wyższym od którego harcerka zdobywa), Z = zastępowa (w stopniu wyższym od którego harcerka zdobywa), N = nauczycielka/nauczyciel, R = rodzice. Oto kilka innych sprawnosci w wymaganiach których może znaleśc się wiedza historyczna Bi-Pi * -
- Wie, co oznacza tradycja węzełka na chuście. Przestrzega tego zwyczaju.
- Wie, do jakich organizacji skautowych należy ZHP oraz jakie są ich znaki (lilia i koniczyna). Przygotowała/ał planszę do harcówki z ich symboliką
- Poznała/ał życiorys gen. Roberta Baden-Powella. Podczas zbiórki zastępu przedstawiła/ił w dowolnej formie jedną z jego przygód.
WSKAZIDROGA * 1. W czasie gry lub zwiadu terenowego poprowadził/a zastęp do określonego miejsca odległego o ok. 2-3 km, odszukał/a wyznaczony obiekt. 2. Na planie zaznaczył/a nazwy ulic i placów oraz ważne obiekty – ośrodek zdrowia, aptekę, pocztę, straż pożarną, posterunek policji itp. 3. Poznał/a najbliższy obiekt godny zwiedzenia (zabytek historyczny, muzeum, osobliwość przyrodniczą itp.) i opowiedział/a o nim na zbiórce zastępu. 4. Wyszukał/a interesujące informacje o swojej miejscowości w przewodniku, encyklopedii, Internecie oraz przedstawił/a je zastępowi w dowolnej formie. PRZEWODNIK-PRZEWODNICZKA PO... * * mieście, okolicy, miejscach pamięci narodowej, muzeach itp. Kanon wymagań sprawności: 1. Poznał/a historię swojego regionu. W sposób szczególny interesuje się wybranym okresem lub miejscem. 2. Opracował/a trasę kilkugodzinnej wycieczki i wykonał/a projekt folderu turystycznego o niej. 3. Nawiązał/a niezbędne kontakty z gospodarzem terenu oraz obiektów i placówek ujętych w opracowaniu propozycji trasy wycieczkowej. 4. Przeprowadził/a dla kolegów/koleżanek ze swojego środowiska lub przyjezdnych wycieczkę opracowaną przez siebie trasą.
KRAJOZNAWCA * * *Oprowadził/a trzy wycieczki po swoim mieście (okolicy), wykazując się znajomością jego historii, zabytków i ciekawych obiektów. Pokierował/a sporządzeniem informacji o walorach turystycznych okolicy na podstawie zdjęć terenowych i literatury (geografia i historia okolicy, system połączeń komunikacyjnych, przemysł i rolnictwo, obiekty historyczne i przyrodniczem sztyka, zwyczaje ludowe itp.). Zaplanował/a cykl wycieczek do miejsc ciekawych pod względem historycznym, przyrodniczym lub geograficznym, posługując się mapami i przewodnikami. Zorganizował/a dla młodszych zwiad etnograficzny lub konkursy np. znajomości stylów architektonicznych, z zakresu historii ruchu krajownawczego, historii sztuki regionu itp. Uczestniczył/a w trzech wycieczkach krajoznawczych w różnych regionach Polski
|